Anasayfa
Taşeron ‘cumhuriyeti’ne doğru PDF Yazdır E-posta

- Evrensel Gazetesi 10.09.2010 

AKP, ülkeyi ‘taşeron cumhuriyeti’ne çevirebilmek için düğmeye bastı. İş Güvenliği Yasa Tasarısı’na, taşeronlaştırmanın önündeki engelleri kaldıracak hüküm eklendi.
AKP hükümeti, Türkiye’yi “taşeron cumhuriyeti” haline getirebilmek için düğmeye bastı. AKP, İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı Taslağı’na bir hüküm ekleyerek, taşeronlaştırmanın önündeki en büyük yasal sınırlandırmayı kaldırmayı planlıyor. Taslak bu haliyle yasalaştığı takdirde, patronlar artık yardımcı işlerin yanı sıra “asıl işler”i de parçalayarak “işin gereği” gerekçesiyle taşerona verebilecek. Mevcut yasalar ana işlerin taşerona verilmesine izin vermiyor. Taşeronlaştırma doludizgin yaygınlaşacak bu uygulamadan sonra işçilerin hakları ve sendikal örgütlenmenin tasfiyesinin önü iyice açılacak.
Anayasa değişikliği referandumuna sayılı günler kala, Anayasa değişikliğini “demokratikleşme” olarak sunan AKP hükümetinin, işçi hakları karşındaki bu tutumu ‘demoktratlık’ anlayışının sorgulanmasını beraberinde getirdi.


DEĞİŞİKLİK İŞ SAĞLIĞI YASASI’NDA!


AKP hükümeti İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı Taslağı’nda kimi değişiklikler yaparak, taslağı taraflara gönderdi. İşçi sağlığını korumak, iş güvenliği geliştirmekten ziyade işçi sağlığı alanını piyasaya açmayı hedefleyen ve ciddi olumsuzluklar barındıran taslağın son halinde işçilere ve sendikalara büyük darbe vuracak yeni bir düzenleme daha yer aldı. Yasanın “Yürürlükten kaldırılan ve değiştirilen hükümler” başlıklı 28. maddesine eklenen bir hüküm ile İş Yasası’nın “alt işveren ilişkileri”ni yani taşeronlaştırmayı düzenleyen 2. maddesi değiştiriliyor.
Yürürlükte bulunan düzenleme şu şekilde: “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.”
Bu yasa hükmüne göre patronlar, temizlik, güvenlik, yemekhane gibi yardımcı işleri herhangi bir sınırlama olmaksızın taşeron şirketlere verebiliyor. Ancak asıl işin bölümlerinin taşerona verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” şartı aranıyor. Asıl işin bir bölümünün taşerona verilebilmesi için hem “işletmenin ve işin gereği” koşulu hem de “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme” koşullarının birlikte gerçekleşmesi gerekiyor.


İŞİN GEREĞİ
TAŞERONLAŞTIRMA!


Bu nedenle patronlar asıl işin bölümlerini taşerona vermekten imtina edebiliyor, asıl işin bölümleri taşerona verildiğinde ise genellikle yargıdan dönüyordu. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin son yıllarda verdiği birçok kararda, bu koşulların tümü gerçekleşmeden asıl işin alt işverene verilemeyeceğinin vurgulanması, sermaye örgütlerinde ciddi bir rahatsızlık yaratmıştı. TÜSİAD, TOBB ve TİSK 2009’da yayınladıkları ortak bir açıklama ile yasada değişikliği talep etmişti.
AKP hükümeti sermaye örgütlerinin bu talebine yanıt vermekte gecikmedi. İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı Taslağı’nda yer alan değişiklik şu şekilde: “4857 sayılı İş Kanunu’nun 2’nci maddesinin altıncı fıkrasının birinci cümlesinde geçen ‘veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan’ ibaresi ‘veya asıl işin bir bölümünde işin gereği veya teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan’ olarak değiştirilmiştir”.
Bu değişiklik yasalaştığı takdirde patronların asıl işin bir bölümünü taşerona verebilmesi için “işin gereği” veya “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme” koşullarından herhangi birinin gerçekleşmesi yeterli olacak. İş Yasası’ndaki mevcut “işletmenin gereği” şartı ise hiç aranmayacak. Bu durumda patronlar, sadece “işin gereği” diyerek işyerinde yürütülen asıl işin çeşitli bölümlerini taşeron şirketlere verebilecek. İşin gereği ifadesi soyut, muğlak ve belirsiz bir nitelik taşırken; “işin gereği” taşerona verilebilecek işlerin neler olduğu, “işin gereği” koşulunun nerede başlayıp, nerede biteceği de belirsiz durumda.
Öte yandan yürürlükteki düzenlememeye göre “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme” koşulunun tek başına gerçekleşmesi yetmiyor, bunun yanı sıra “işin ve işletmenin gereği” olma şartı da aranıyordu. “Teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirse bile asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için bunun işletmenin gereği olduğunun da ispatı gerekiyordu. Ancak taslaktaki değişiklik ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirme” koşulu tek başına karşılandığı takdirde başka hiçbir koşul aranmadan taşeronlaştırma yapılabilecek.
SENDİKALAŞMA
NEREDEYSE İMKANSIZ
Yasa taslağı bu haliyle yasalaşırsa, yardımcı işlerde yaşanan hızlı taşeronlaştırma süreci asıl işlere de taşınacak. Aynı işyerinde sayısız taşeron şirket faaliyet gösterebilecek. Aynı işyerinde çok sayıda, farklı taşeron şirket bünyesinde çalışan işçilerin sendikalaşması neredeyse imkansız olacak. Sendikalı işyerlerinde de taşeronlaştırmanın önü alınamayacak ve sendikasızlaştırma daha da yaygınlaşacak. İşçilerin başta “iş güvencesi” olmak üzere tüm hakları tırpanlanacağı gibi milyonlarca işçi taşeron şirketlerde her an işten atılma korkusu ile güvencesiz biçimde çalışacak.
Öte yandan son yıllarda Selüloz-İş, Yol-İş, Dev Sağlık-İş ve Sosyal-İş başta olmak üzere taşeronlaştırmaya karşı mücadele yürüten, mevcut taşeronlaştırma uygulamalarının hukuka aykırı olduğunu tespit ettiren, taşeron işçileri asıl işveren bünyesine geçirerek örgütleyen sendikaların örgütlenme ve mücadele süreçleri de sekteye uğrayabilecek. Hukuka aykırı taşeronlaştırmaya başvuran başta kamu kurum ve kuruluşları ile sayısız şirket için de açık kapı bırakılacak. (İstanbul/EVRENSEL)


--------------------------------------------------------------------------------

AKP SİPARİŞİ EKSİK GETİRDİ!

AKP hükümetinin İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı Taslağı ile yapmaya hedeflediği değişikliğin patronlardan sipariş olduğunun başkaca göstergeleri de mevcut durumda. Taslağa alel acele sıkıştırılan bu değişiklik İş Yasası’nın 2’nci maddesinin 6’ncı fıkrasını değiştiriyor. Ancak aynı maddenin 7’nci fıkrasındaki düzenleme unutulmuş durumda! Çünkü 7’nci fıkrada, 6’ncı fıkrada yer alan hüküm farklı sözcüklerle tekrar ediliyor ve “İşletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler dışında asıl iş bölünerek alt işverenlere verilemez” deniyor. Taslak mevcut haliyle yasalaştığı takdirde, İş Yasası’nın 2. maddesinde birbirini takip eden 6’ncı ve 7’nci fıkraları birbiri ile çelişecek.


--------------------------------------------------------------------------------

PATRONLAR İSTEDİ,AKP YAPIYOR

Türkiye’nin en büyük işveren örgütleri olan Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK), Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ile Türkiye Sanayici ve İş Adamları Derneği (TÜSİAD), 27 Temmuz 2009 tarihinde “TİSK, TOBB ve TÜSİAD’ın Esneklik Konusundaki Ortak Görüş ve Önerileri (Gözden Geçirilmiş Metin)” başlıklı bir metin yayınlamıştı. Bu metinde şu talep de yer almıştı: “Asıl-alt işveren ilişkisinde, neredeyse her durumda ilişkiyi muvazaalı hale getiren, normal bir ilişkinin kurulması için yedi farklı unsurun birarada gerçekleşmesi halinde (hepsinin birlikte aranması tartışmalı ise de, Yargıtay’ın da içinde olduğu bir grup bu görüşe ağırlık vermektedir) ilişkiye geçerlik tanıyan yasal düzenleme, uygulamada önemli sorunlara yol açmaktadır. Bu nedenle alt işveren ilişkisinin kurulmasında esneklik sağlayacak şekilde koşulların ayrı ayrı aranacağı bir düzenleme yapılmalıdır”. İş Sağlığı ve Güvenliği Yasa Tasarısı Taslağı ile getirilen düzenleme patronların talebiyle birebir örtüşüyor. AKP hükümeti taşeronlaştırmayı esnekleştirerek, koşulların ayrı ayrı aranacağı bir düzenlemeyi yasalaştırmayı planlıyor.

 

İŞÇİ SAĞLIĞI GÜNCEL

Muayenehanelerin Risk Değerlendirilmesi | TTB - 04.04.2013
İşçi Sağlığı Ve Güvenliği Kongresi Toplanıyor | Dr. Osman Öztürk - Birgün - 30.11.2011
İşçi Sağlığı Şirketlere Emanet | Mustafa Çakır-Cumhuriyet Gazetesi-26.11.2011
Ekim ayında 53 işçi hayatını kaybetti, 142 işçi yaralandı… | SoL Gazetesi–02.11.2011
İhmal Edilen Alan İşçi Sağlığı Ve İş Güvenliği | Döndü TAKA ÇINAR - İş ‘te Çalışanlar Dergisi Mayıs –Haziran 2011
İş Hayatında Kadının İş Güvenliği | H.Tülin TÜZÜN -İş ‘te Çalışanlar Dergisi Mayıs –Haziran 2011
İşyerinde Duygusal Taciz(Mobbing) |Dr. Muzaffer SARAÇ - İş ‘te Çalışanlar Dergisi Mayıs –Haziran 2011
İnsanca Yaşam İçin Birlikte Örgütlü Mücadele | BURAK ÖZ - Birgün 31.08.2011
İşçi Sağlığı Yasası Çıksın | Cumhuriyet Gazetesi 05.05.2011
İş Sağlığı Kamusal Bir Hizmettir | Birgün Gazetesi 29.04.2011
Taşeron ‘cumhuriyeti’ne doğru | Evrensel Gazetesi 10.09.2010
Tersaneler neo-liberalizmin ölüm laboratuvarları | Zeynep Kuray - Birgün 06.09.2010
Tuzla'da canavar uyanmadan önlem şart | İsmail SAYMAZ - Radikal Gazetesi 22.08.2010
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliğinin Taşeronlaştırılması | Prof. Dr. A.Özdemir Aktan - Cumhuriyet Gazetesi 15.06.2010
İşçi sağlığının ruhuna fatiha | Dr. Osman Öztürk - Birgün Gazetesi 06.06.2010
Maden faciaları grizuyla geliyor | Cumhuriyet gazetesi 24.05.2010
Madencinin iş güvenliği sağlandı ya; sıra terziye geldi! | Serpil Yılmaz - Milliyet Gazetesi 25.02.2010

SİSTEMDE

Şu anda 43 ziyaretçi çevrimiçi